Het SDEN 3-examen test kennis van wijnregio's over de hele wereld. Per regio moet je weten: de toegestane druivenrassen, het classificatiesysteem, de belangrijkste subgebieden, het klimaat en de typische wijnstijlen. Dit overzicht behandelt alle examenrelevante regio's — van de klassieke Europese appellaties tot de Nieuwe Wereld — met directe links naar de uitgebreide encyclopediepagina's en theoriehoofdstukken.
Frankrijk is het zwaarst gewogen land in het SDEN 3-examen. De Franse wijnregio's vormen het referentiekader voor de gehele wijnwereld. Beheers je de Franse theorie, dan heb je een stevige basis voor de rest van het examen.
Bordeaux is verdeeld in de Linkeroever (Médoc, Graves — gedomineerd door Cabernet Sauvignon) en de Rechteroever (Saint-Émilion, Pomerol — gedomineerd door Merlot). De classificatie van 1855 rangschikte 61 châteaux van Premier Cru tot Cinquième Cru. Saint-Émilion heeft een eigen, regelmatig herziene classificatie. Pomerol heeft geen officiële classificatie maar produceert Pétrus — een van de duurste wijnen ter wereld.
Bourgogne heeft het meest verfijnde terroir-systeem ter wereld: vier kwaliteitsniveaus (Régionale, Village, Premier Cru, Grand Cru). 33 grand crus voor rood (Pinot Noir) en wit (Chardonnay). Chablis (in het noorden) produceert strakke, minerale Chardonnay. Côte de Nuits (Gevrey-Chambertin, Chambolle-Musigny, Vosne-Romanée) is de thuis van de beste Pinot Noir. Côte de Beaune (Meursault, Puligny-Montrachet) voor de beste witte Bourgognes.
Champagne is het enige gebied ter wereld dat zijn naam aan een wijnstijl heeft gegeven. Méthode traditionnelle (tweede gisting op fles). Druivenrassen: Chardonnay, Pinot Noir, Pinot Meunier. Non-vintage (NV) is de handtekeningwijn van elk huis; vintage Champagne alleen in topjaren. Schaal-indeling van cru-dorpen (100% = Grand Cru, 90-99% = Premier Cru).
Loire is het langste wijngebied van Frankrijk. Vier subzones: Pays Nantais (Muscadet sur lie), Anjou-Saumur (Chenin Blanc — droog tot zoet, mousserende Crémant de Loire), Touraine (Vouvray, Chinon), Centraal-Loire (Sancerre, Pouilly-Fumé — Sauvignon Blanc). Extreme diversiteit in druivenrassen en wijnstijlen.
Noordelijke Rhône: Syrah dominant; Hermitage en Côte-Rôtie voor de topwijnen. Condrieu voor Viognier (wit). Zuidelijke Rhône: GSM-blends (Grenache-Syrah-Mourvèdre); Châteauneuf-du-Pape is de bekendste AOC (tot 18 druivenrassen toegestaan).
Droogste regio van Frankrijk (regenschaduw Vogezen). Aromaten: Riesling, Gewurztraminer, Pinot Gris, Muscat. 51 grand crus. Speciale kwaliteiten: Vendange Tardive (laat geoogst), Sélection de Grains Nobles (botrytis). Elsàss-wijnen worden in slanke, groene flessen gebotteld.
Languedoc is het grootste wijngebied van Frankrijk. Grenache, Syrah, Mourvèdre en Carignan domineren. Provence is wereldberoemd voor zijn roséwijnen (droge rosé als standaard). Grenache, Cinsault en Mourvèdre zijn de basis.
Italië heeft het grootste aantal inheemse druivenrassen ter wereld (over 350 erkend) en produceert meer wijn dan enig ander land. Het classificatiesysteem loopt van IGT (tafelwijn-niveau maar soms toptwijnen zoals Super Tuscans) via DOC naar DOCG (de hoogste kwaliteit, 77 DOCG's).
Piemonte is thuis van twee beroemde wijn-DOCG's: Barolo ("de koning van wijnen") en Barbaresco — beide 100% Nebbiolo. Barbera d'Asti, Dolcetto, Moscato d'Asti (licht sprankelend, laag alcohol) en Gavi (Cortese) vullen het aanbod aan.
Toscane is het hart van Italaanse wijnkwaliteit. Chianti Classico DOCG (Sangiovese, Gran Selezione als toptier), Brunello di Montalcino DOCG (100% Sangiovese, minimaal 5 jaar rijping), Vino Nobile di Montepulciano, en de befaamde Super Tuscans (Cabernet Sauvignon-blends, IGT Toscana — Sassicaia, Ornellaia, Tignanello).
Grootste productieregio van Italië. Amarone della Valpolicella (gedroogde druiven/appassimento), Valpolicella (licht rood), Soave (Garganega, droog wit) en Prosecco DOC (tankgisting, Glera-druif) zijn de bekendste wijnen.
Spanje heeft meer wijngaarden dan enig ander land ter wereld. Het kwaliteitssysteem hanteert rijpingscategorieën: Joven (jong), Crianza, Reserva en Gran Reserva.
Spanje's bekendste DOCa-gebied. Tempranillo dominant, geblend met Garnacha, Graciano, Mazuelo. Rioja Alta en Rioja Alavesa voor de fijnste wijnen. Traditionele stijl met lang houtlagering (Amerikaanse eiken); modernere stijl met Frans eiken en fruitrijpheid centraal.
Ribera del Duero (Tinto Fino/Tempranillo) op de Castiliaanse hoogvlakte — tegengestelde stijl aan Rioja: krachtiger, voller, kortere rijping. Priorat (DOCa): Grenache en Carignan op llicorella-schaliebodem — geconcentreerde, mineralige, dure wijnen.
Duitsland heeft een uniek kwaliteitssysteem gebaseerd op druivenrijpheid bij oogst. Van laagst naar hoogst: Kabinett, Spätlese, Auslese, Beerenauslese (BA), Trockenbeerenauslese (TBA) en Eiswein.
Mosel — studiehoofdstuk: Steilste wijngaarden ter wereld, leischalie-bodem, Riesling op zijn mineraalst, laag alcohol. Rheingau — studiehoofdstuk: Riesling voller en eleganter. Pfalz — studiehoofdstuk: Warmste Duits gebied, ook rode wijn (Pinot Noir).
Portugal heeft zijn eigen unieke druivenrassen en wijnstijlen, ver buiten de mainstream. Douro (Port en droge Douro-rode wijnen — Touriga Nacional centraal), Vinho Verde (licht, fris, sprankelend, laag alcohol). Zie het Portugal-hoofdstuk.
De Nieuwe Wereld produceert wijnen in warmer klimaat, rijper fruit, meer alcohol, minder terroir-complexiteit (maar uitzonderingen bestaan). Kenmerkend: rasvermelding op het etiket (varietal labeling) in plaats van herkomstnaam.
Californië: Napa Valley (Cabernet Sauvignon, Chardonnay), Sonoma County (diverse stijlen). Zie het Californië-hoofdstuk.
Australië & Nieuw-Zeeland: Barossa Valley (Shiraz), Marlborough (Sauvignon Blanc). Zie het hoofdstuk Australië & Nieuw-Zeeland.
Zuid-Amerika: Mendoza (Argentinië, Malbec), Chili (Carménère als handtekeningdruif). Zie Argentinië en Chili hoofdstukken.
Zuid-Afrika: Stellenbosch voor de kwalitatieve topwijnen (Cabernet Sauvignon, Syrah, Chenin Blanc). Zie het Zuid-Afrika hoofdstuk.
Hongarije: Tokaj voor de legendarische Tokaji Aszú (botrytis, Furmint). Zie het Tokaj-hoofdstuk. Oostenrijk: Grüner Veltliner en Riesling uit de Wachau en Burgenland (Ruster Ausbruch). Griekenland: Herontdekte regio met Assyrtiko (Santorini) als internationale ster.
Bekijk alle regio's in de Wijngebieden Encyclopedie. Bestudeer alle 58 theoriehoofdstukken. Oefen met 1.238 SDEN 3 examenvragen.
Frankrijk — met name Bordeaux, Bourgogne, Champagne, Loire en Rhône — is traditioneel het zwaarst gewogen. Italië (Piemonte, Toscana) en Duitsland zijn ook verplichte verdieping. De Nieuwe Wereld (Californië, Australië) is steeds belangrijker geworden.
AOC, DOC en DO zijn nationale termen voor hetzelfde EU-concept: Beschermde Oorsprongsbenaming (PDO). Ze reguleren per regio: toegestane druivenrassen, maximale opbrengst, minimale rijpheidsgraad en rijpingsperiodes. Het hoogste niveau in Italië is DOCG, in Spanje DOCa.
Barolo wordt gemaakt van 100% Nebbiolo in Piemonte, Italië. Het is een DOCG-wijn met verplichte minimale rijping (38 maanden voor Barolo, 62 voor Riserva, waarvan een deel in eiken). Kenmerkend: hoge tannine, hoge zuurgraad, aroma's van teer, rozen en kersen — lang bewaarbaar.
Nieuwe Wereld-wijnen (Californië, Australië, Argentinië, etc.) tonen doorgaans rijper fruit, hogere alcohol, minder zuurgraad en meer directe toegankelijkheid. Etiketten tonen het druivenras. Oude Wereld-wijnen (Europa) zijn subtielter, terroirgedreven, drukken meer mineraaltonen en zuurgraad uit, en etiketten tonen de herkomst.
Test je kennis met officiële SDEN 3 examenvragen — gratis 15 demo-vragen, volledige toegang via abonnement.
Naar oefenvragen → Bekijk abonnementen