Druivenrassen zijn het vertrekpunt voor vrijwel alle wijnkennis. Ze bepalen het smaakprofiel van een wijn: de zuurgraad, het tannineprofiel, de aromaten en de structuur. Voor het SDEN 3-examen moet je de meest examenrelevante rassen kennen op smaakprofiel, typische regio, klimaatvoorkeur en klassieke wijnen. Dit overzicht behandelt alle essentiële wit en rode druivenrassen.
Wil je dieper gaan? De Druivenrassen Encyclopedie beschrijft alle 35 rassen uitgebreid. De theoriehoofdstukken Druivenrassen, Druivenrassen Wereldwijd en De Druif en Zijn Omgeving bieden verdere verdieping.
Het meest geplante witte ras ter wereld. Chardonnay is een neutraal ras dat sterk gevormd wordt door het klimaat en de vinificatie: in Chablis strak en mineraal, in Meursault boterig en gerijpt op eiken, in Californië tropisch en vol. Voor Champagne onmisbaar als basis voor blanc de blancs. Klimaatvoorkeur: koel tot matig.
Duitslands paradepaard. Riesling is aromaat, hoog in zuurgraad, laag in alcohol en kan droog tot botrytis-zoet gevinifieerd worden. In de Mosel schiferig en mineraal, in Rheingau voller, in Elzas droog en krachtig. Lange rijpingspotentie. Herken het aan de kenmerkende petroleumaroma bij rijpe exemplaren.
Grazig, kruidig, citrusachtig — Sauvignon Blanc is een ras met een sterk eigen identiteit. In de Sancerre en Pouilly-Fumé (Loire) mineraal en verfijnd; in Marlborough (Nieuw-Zeeland) explosief en tropisch. In Bordeaux geblend met Sémillon voor droge witte wijnen.
Veelzijdig druivenras uit de Loire: van droog (Vouvray Sec) tot zoet (Quarts de Chaume) en mousserende wijnen. Hoge zuurgraad maakt het lang houdbaar. In Zuid-Afrika het meest geplante witte ras, ook wel Steen genaamd.
Uitgesproken aromaat: rozen, lychee, gember en kaneel. Kenmerkend in de Elzas. Lage zuurgraad, hoog in alcohol. Onderscheidt zich door uitgesproken geur — vrijwel niet te verwarren met andere druiven.
Geurig wit ras uit de noordelijke Rhône. Kenmerkend: abrikoos, perzik, jasmijn. In Hermitage wordt het soms geblend met Syrah (tot 20%). Lage zuurgraad, hoog in alcohol. Populair in de Nieuwe Wereld (Californië, Australië).
Het vlaggenschip van Oostenrijk. Kenmerkend: witte peper, groene kruiden, citrus. In de Wachau op zijn best: Federspiel (licht), Smaragd (krachtig). Ook in de Nahe en andere Oostenrijkse gebieden. Hoge zuurgraad, frisse stijl.
Dezelfde druif, twee uitersten: als Pinot Grigio in Italië licht, neutraal en droog; als Pinot Gris in de Elzas krachtig, gearomatiseerd en soms zoet (Vendange Tardive). Kenmerkend voor het examen: het verschil in stijl per regio.
Meest geplante rode ras ter wereld. Herkenbaar door donker fruit (cassis, pruim), hoge tannine, hoge zuurgraad en een groene pepernoot. Thuis op de linkeroever van Bordeaux (Médoc, Graves), maar ook superster in Napa Valley en Chili. Goed voor langdurige bewaring.
Bordeaux's meest geplante rode druif. Zachter dan Cabernet Sauvignon: pruim, chocolade, lagere tannine. Dominant op de rechteroever — Pomerol (Pétrus is 100% Merlot) en Saint-Émilion. Wereldwijd geplant als solo-ras en als blendpartner.
Het edele maar kieskeurige ras. Dunne schil, laag tannine, hoge zuurgraad, heldere kleur. Typische aroma's: kers, frambozen, aardse tonen bij rijping. De absolute top in Bourgogne (Gevrey-Chambertin, Chambolle-Musigny), maar ook essentieel in Champagne en succesvol in Oregon en Centraal-Otago (Nieuw-Zeeland).
In de noordelijke Rhône als Syrah: elegant, peper, olijf, vioolbloem — denk Hermitage en Côte-Rôtie. In Australië als Shiraz: vol, jamachtig, kruidig. Hoge tannine, hoge kleurdiepte. In Châteauneuf-du-Pape als blendpartner.
Spanje's nationale rode druif. In Rioja en Ribera del Duero sterk gekarakteriseerd door lange houtlagering (Crianza, Reserva, Gran Reserva). Typisch: aardbei, leer, vanille en tabak bij houtrijping. Onder verschillende namen: Tinto Fino (Ribera), Tinto Roriz/Aragonez (Portugal).
Het ruggengraat van Toscane. In Chianti Classico, Brunello di Montalcino (100% Sangiovese) en Vino Nobile di Montepulciano. Hoge zuurgraad, hoge tannine, aroma's van kers, tomaat en kruiden. Uitstekend bij gerechten — de ultieme spijswijn.
Piemonte's grote druif — producent van Barolo en Barbaresco. Pale van kleur maar immens hoog in tannine en zuurgraad. Typisch: teer, rozen, kersen. Vergt lange rijping. "De Bourgogne van Italië."
Oorspronkelijk uit Cahors (Zuidwest-Frankrijk), thans hét symbool van Mendoza (Argentinië). Rijp, donker fruit, violet, hoge kleurdiepte. Zachter dan Cabernet Sauvignon, vol van body.
Dominant in de zuidelijke Rhône (Châteauneuf-du-Pape) en Spanje (Priorat). Kenmerkend: rood fruit, kruiden, hoge alcohol, lage zuurgraad. Basis voor veel GSM-blends (Grenache-Syrah-Mourvèdre).
Lees meer in de volledige Druivenrassen Encyclopedie of oefen met de 1.238 SDEN 3 examenvragen.
Cabernet Sauvignon, Merlot, Pinot Noir, Chardonnay, Riesling en Sauvignon Blanc zijn de meest getoetste rassen. Daarna volgen Syrah, Tempranillo, Sangiovese, Nebbiolo, Chenin Blanc, Viognier en Gewurztraminer.
Het zijn dezelfde druif (Pinot Grigio = Italiaanse naam, Pinot Gris = Franse naam), maar de wijnstijl verschilt sterk. Pinot Grigio uit Italië is licht, droog en neutraal. Pinot Gris uit de Elzas is voller, gearomatiseerder en soms licht zoet.
Riesling heeft een unieke combinatie van hoge zuurgraad, bloemengeuren (rozenblaadjes, witte bloesem), citrus en bij rijping een opvallende petroleumaroom (kerosine). De alcohol is relatief laag.
Syrah en Shiraz zijn dezelfde druif. Als Syrah in de noordelijke Rhône: eleganter, peperkruidig, floraal, meer gereserveerd. Als Shiraz in Australië (Barossa Valley): voller, jammig, warmer, rijper. De naam verschilt per regio.
Test je kennis met officiële SDEN 3 examenvragen — gratis 15 demo-vragen, volledige toegang via abonnement.
Naar oefenvragen → Bekijk abonnementen