Alle wijnclassificatiesystemen op een rij

Alle wijnclassificatiesystemen op een rij

Het begrijpen van wijnclassificaties is voor veel SDEN3-studenten een van de grootste uitdagingen. Het voelt vaak als een ondoorzichtige brei van termen, maar er zit een logica achter die gebaseerd is op herkomst, kwaliteit en rijpingsduur.

Hieronder volgt een overzicht van de belangrijkste systemen per land, met de focus op de details die tijdens het examen vaak het verschil maken tussen een voldoende en een onvoldoende.

De basis: Europese regelgeving (AOP en IGP)

Sinds 2009 hanteert de Europese Unie een overkoepelend systeem om verwarring te voorkomen. Elk land heeft echter zijn eigen oude termen mogen behouden, wat het voor de student niet altijd makkelijker maakt.

• AOP: (Appellation d'Origine Protégée): De hoogste categorie. Alles is streng geregeld: van de druivenrassen tot de maximale opbrengst per hectare.
• IGP: (Indication Géographique Protégée): Iets minder streng. Hier is meer ruimte voor experimenten met bijvoorbeeld internationale druivenrassen.
• Wijn zonder geografische aanduiding: De simpelste categorie (vroeger Tafelwijn).

Frankrijk: De bakermat van de regels

In Frankrijk draait alles om het terroir. De wet gaat ervan uit dat de plek waar de druiven groeien de kwaliteit bepaalt.

Bordeaux: De uitzondering op de regel

In Bordeaux worden niet de wijngaarden, maar de wijnhuizen (Châteaux) geclassificeerd.

• De 1855-classificatie:: Deze is statisch en bijna nooit veranderd. Hij geldt voor de Médoc (plus Haut-Brion in de Graves). Je moet de vijf Premiers Crus kunnen dromen: Lafite, Latour, Margaux, Haut-Brion en Mouton-Rothschild.
• Saint-Émilion:: Dit systeem wordt ongeveer elke tien jaar herzien. Let op termen als Grand Cru Classé en de hoogste trede: Premier Grand Cru Classé (A en B).

Bourgogne: De piramide van de wijngaard

In de Bourgogne is het systeem gebaseerd op de grond waar de stokken in staan.

• Grand Cru:: De absolute top (slechts 1-2% van de totale productie).
• Premier Cru:: Wijngaarden van zeer hoge kwaliteit.
• Village:: Wijnen uit een specifiek dorp (bijvoorbeeld Meursault of Gevrey-Chambertin).
• Régionale:: De basiswijnen uit de hele regio (bijvoorbeeld Bourgogne Blanc).

Italië: Van Tafelwijn tot DOCG

Italië heeft een vergelijkbare piramide, maar daar wordt vaak meer gekeken naar de productiemethode en de traditie van een specifiek gebied.

• DOCG: (Denominazione di Origine Controllata e Garantita): De hoogste status. Deze wijnen moeten aan de strengste eisen voldoen en worden blind geproefd door een commissie. Bekende voorbeelden zijn Barolo en Brunello di Montalcino.
• DOC:: De 'standaard' voor kwaliteitswijn uit een begrensd gebied.
• IGT:: Vaak gebruikt voor wijnen die buiten de traditionele regels vallen, zoals de Super Toscanen die met Franse druiven worden gemaakt.

Spanje: Focus op de klok

Spanje is uniek omdat zij de classificatie niet alleen baseren op waar de wijn vandaan komt, maar vooral op hoe lang de wijn in de kelder heeft gelegen.

| Categorie | Rijpingsduur (Totaal) | Waarvan op eikenhout |

|-----------|----------------------|---------------------|

| Joven | Directe verkoop | Geen of heel kort |

| Crianza | Minimaal 24 maanden | Minimaal 6 maanden |

| Reserva | Minimaal 36 maanden | Minimaal 12 maanden |

| Gran Reserva | Minimaal 60 maanden | Minimaal 18 maanden |

Let op: Voor witte wijn en rosé gelden kortere periodes, maar voor het SDEN3-examen ligt de focus meestal op de rode wijnen uit regio's zoals Rioja.

Duitsland: Suikergehalte als graadmeter

Het Duitse systeem (het Prädikatssystem) kijkt naar hoe rijp de druiven waren op het moment van de oogst. Hoe meer suiker in de druif, hoe hoger de classificatie.

• Kabinett:: Licht en vaak droog.
• Spätlese:: 'Laat geoogst', meer body en rijpheid.
• Auslese:: Selectie van zeer rijpe trossen.
• Edelzoet (BA, TBA, Eiswein):: Wijnen gemaakt van druiven met extreem hoge suikerconcentraties, vaak door edele rotting of bevriezing.

Hoe leer je dit effectief?

Het heeft weinig zin om al deze systemen simpelweg uit je hoofd te stampen zonder de context te begrijpen. Tijdens het examen worden vaak vragen gesteld waarbij je de systemen moet vergelijken of moet uitleggen wat een bepaalde term op het etiket betekent voor de kwaliteit van de wijn.

Een paar tips voor de voorbereiding:

• Teken de piramides:: Maak voor elk land een visuele tekening van de kwaliteitsniveaus.
• Verbind termen aan regio's:: Als je denkt aan Crianza, denk dan direct aan Rioja. Denk je aan Kimmeridgien, denk dan aan Chablis.
• Oefen met etiketten:: Pak een fles wijn (of een afbeelding ervan) en probeer te herleiden in welke categorie deze valt en wat de wettelijke eisen voor die specifieke fles zijn.

Op het platform vind je specifieke oefensets die volledig gericht zijn op deze wetgeving en classificaties. Dit is vaak het onderdeel waar de meeste punten verloren gaan door slordigheidsfouten, dus extra oefening is hier zeker aan te raden.